IA agenteak idazkaritzan: iradokitzen duen laguntzailetik exekutatzen duen sistemara

IA agenteak idazkaritzan: iradokitzen duen laguntzailetik exekutatzen duen sistemara

Deloittek IA agentikoa 2026ko lehen joera teknologiko gisa kokatzen du. Gartnerrek kalkulatzen du enpresen % 74k agente autonomoak hedatuko dituela datozen bi urteetan eta McKinseyk proiektatzen du 2027rako zerbitzuetako administrazio lanen % 60 eta % 70 artean automatizatuta egongo dela. Merkatuak 45.000 milioi dolar lortu zituen aurtengo otsailean.

Zifra ikusgarriak dira eta ia bat ere ez da lurreratzen eskola idazkaritza batek astearte goiz batean egiten duenean. Artikulu honek hori lurreratzen saiatzen da.

Garrantzia duen bereizketa

Laguntzaile batek erantzun egiten du. Agente batek lana osatzen du. Aldea ez da ereduaren potentzia, diseinua baizik:

• Laguntzailea: galdera bat jasotzen du eta erantzun bat edo zirriborro bat itzultzen. Lana pertsonarena da oraindik, orain azkarrago idazten duena.
• Agentea: helburu bat jasotzen du, urratsetan deskonposatzen du, bakoitza exekutatzen du sistema kontsultatuz, eta helburua bete denean edo erabakitzea dagokion ez zaion zerbait aurkitzen duenean bakarrik gelditzen da.

Idazkaritzako adibide bat

Laguntzaile bati ordaindu gabeko ordainagiri baten gogorarazpena idazteko eskatzeak bost minutu aurrezten ditu. Agente bati ordainagiri hori kobratu arte jarraitzeko agintzeak prozesu osoa aurrezten du:

• Egiaztatu ordaindu ez izana erreala den ala banku akats bat den.
• Bidali familiaren historikoaren araberako gogorarazpen egokia.
• Itxaron eta saiatu berriro kobrantza data zuzenean.
• Eskalatu arduradunari ebazten ez bada.

Jada dituzuen automatizazioen aurrean

Hor dago automatizazio klasikoekiko aldea ere, zentro askok jada dituztenak. Automatizazio batek arau finko bat exekutatzen du: A gertatzen bada, egin B. Ezin hobeto funtzionatzen du lehen salbuespenera arte, eta ikastetxe batean salbuespenak lanaren erdia dira.

Zein prozesu diren egokiak agente batentzat

Ez da dena egokia. Agente batekin ondo funtzionatzen duten prozesuek hiru ezaugarri dituzte:

• Errepikakorrak dira: katea hilean dozenaka aldiz ibiltzen da aldaketa txikiekin.
• Emaitza egiaztagarria dute: ordainagiria kobratu zen ala ez, dokumentua iritsi zen ala ez, laburpena koadratzen duen ala ez.
• Salbuespenak sarriak baina mugatuak dira: maiz agertzen dira, eta aldez aurretik jakiten da zein ebatzi behar dituen pertsona batek.

Dagoeneko eskuorde daitezkeen hiru idazkaritza fluxu

Hiru ezaugarri horiekin, tamaina ertaineko zentro batek jada hiru fluxu utz diezazkioke agente bati:

• Berreskurapena: itzulitako ordainagiri batek gaur kate manual bat sortzen du —laburpenean hauteman, datu akatsa edo funts falta egiaztatu, deitu, idatzi, berriro saiatu, egoera eguneratu—. Agente batek kate oso hori egiten du eta familiak zatikatze bat eskatzen duenean edo ordaindu ez izana hirugarren aldiz errepikatzen denean bakarrik altxatzen du eskua.
• Matrikula osatugabea: irail bakoitzean dokumentu bat falta zaien espedienteak daude. Agente batek badaki bakoitzean zer falta den, familia horrek erabiltzen duen kanaletik erreklamatzen du, iristen dena egiaztatzen du eta epea igarota irekita jarraitzen duten kasuak bakarrik eskalatzen ditu.
• Adostzapena: laburpena ordainagirien aurka koadratzea mekanikoa da kasu arraro batzuk izan ezik. Agente batek nabaria den guztia adosten du eta mahai gainean benetan irizpidea eskatzen duena bakarrik uzten du, normalean mugimenduen % 5 baino gutxiago.

Non erabaki behar duen pertsona batek oraindik

Hiru muga daude zeharkatzea komeni ez direnak, eta horietako bat ez da jada gomendio bat bakarrik:

• Ikasle baten sarbidea edo ebaluazioa: IAren Europako Araudiak sistema horiek arrisku handiko sailkatzen ditu bere III. Eranskinean, 2027ko abendura atzeratutako betebeharrekin. Gaur fluxuak diseinatzea agente batek informazioa bil dezan eta pertsona batek ebatzi berregin behar izatea saihesten du.
• Eragin ekonomiko edo soziala duten salbuespenak: zor bat zatikatzea, zenbateko bat barkatzea, babes protokolo bat aktibatzea. Agente batek espediente osoa presta dezake, baina erabakiak izen-abizenak ditu.
• Berri txar baten lehen komunikazioa: mezu automatiko batek familia bati arazo serio baten berri ematea zentroko pertsona batek harekin hitz egin aurretik irizpide akats bat da eraginkortasunak konpentsatzen ez duena.

Garesti atera ez dadin hiru baldintzak

Kontrolik gabe lan egiten duen agente batek denbora aurrezpena gorabehera bihurtzen du. Hiru baldintza negoziaezin:

• Erregistro osoa: agenteak zer egin zuen, noiz, zein daturekin eta zein emaitzarekin. Trazabilitaterik gabe ezin da auditatu ez zuzendu, eta erreklamazio baten aurrean sekuentzia zehatza berreraiki ahal izan behar da.
• Muga esplizituak: zer ezin duen inoiz egin giza onespenik gabe. X familia baino gehiagori aldi berean bidaltzea, zenbatekoak aldatzea, inori baja ematea. Errazagoa da baimenak zabaltzea okerreko bidalketa masibo bat konpontzea baino.
• Benetako gelditze puntu bat: salbuespenak berrikusten dituen pertsona identifikatu bat. Inork ez badu erretilu hori begiratzen, agentea isilean huts egiten duen sistema bat izatera iristen da.

Kasu praktikoa (Espainia)

Laurehun ikasleko hizkuntza akademia batek hileko bi lanaldi inguru eskaintzen zizkion berreskurapen zikloari. Pertsona batek itzulketak berrikusten zituen, ikasleen zerrendarekin gurutzatzen zuen, familiei idazten zien eta orri batean idazten zuen bakoitzak zer erantzun zuen.

Prozesu berean fluxu agentiko bat konfiguratzean, karga hileko hiru ordu ingurura jaitsi zen. Interesgarria ez zen aurrezpena izan, bere banaketa baizik: agenteak kasuen % 78 ebatzi zituen esku hartu gabe, gehienak banku datuen akatsak edo egun bateko atzerapenak zirelako. Gainerako % 22a pertsonarengana iritsi zen testuingurua jada bilduta: familiaren historikoa, zenbatekoa, aurreko saiakerak eta nahiago duen kanala.

Bilatzen ez zen efektua

Bigarren mailako efektua izan zen baliotsuena. Gogorarazpenak beti une egokian ateratzen zirenez eta ez norbaitek denbora zuenean, berrogeita bost eguneko atzeratzea modu jarraituan jaitsi zen inork ezer gogortu gabe.

Ondorioa

IA agentikoa ez da urruneko promesa bat ez idazkaritza postuarentzako mehatxu bat. Pertsona batek lanaren zein zati egiten duen aldaketa bat da: gutxiago urrats aurreikusgarrien kateak exekutatu eta gehiago salbuespenei buruz erabaki, eta hor balio du zerbait giza irizpideak. Honetatik etekina aterako duten zentroak ez dira tresna indartsuena erosten dutenak izango, beren prozesuak deskribatu ahal izateko bezain argi dituztenak baizik.

Edenak fluxu horiek eraikitzeko aukera ematen du plataforman jada dauden datuen gainean —ordainagiriak, espedienteak, komunikazioak— ekintza bakoitzaren erregistro osoarekin eta pertsona batek erabakitzen duen gelditze puntuekin. Eskatu demo bat eta zure zentroko berreskurapen fluxua muntatuko dugu zurekin.